Bezpieczeństwo i higiena pracy i służby strażaka

Szkolenie podstawowe dla Strażaków ratowników OSP rozpoczyna się od spotkania organizacyjnego i szkolenia wstępnego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP).

Szkolenie składa się z dwóch części: instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy. Organizator szkolenia przeprowadza instruktaż ogólny, po którym wydaje kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie BHP. Następnie naczelnik Twojej jednostki OSP realizuje instruktaż stanowiskowy i potwierdza to wpisem do karty. Taka karta będzie przechowywana w Twoich aktach osobowych.

Przed rozpoczęciem pierwszych zajęć musisz dostarczyć kartę szkolenia wstępnego z podpisem naczelnika.

Instruktaż ogólny

Przeprowadzany jest przez organizatora szkolenia (np. KP PSP). Instruktaż nie może trwać mniej niż 3 godziny. Zazwyczaj obejmuje 8 godzin dydaktycznych (po 45 minut).

Przykładowe tematy omawiane na instruktażu ogólnym:

• Regulacje prawne z zakresu BHP
• Ergonomia w służbie/pracy
• Zagrożenia i czynniki niebezpieczne w służbie strażaków oraz zasady i metody ograniczenia oddziaływania tych czynników na strażaka
• Szczegółowe warunki bezpieczeństwa i higieny służby/ pracy strażaków
• Środki ochrony indywidualnej (SOI)
• Postępowanie w sytuacji wystąpienia zagrożeń, udzielanie pierwszej pomocy

Po instruktażu otrzymasz kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie BHP. Następny krok to instruktaż stanowiskowy.

Instruktaż stanowiskowy

Przeprowadzany jest w Twojej jednostce OSP. Na realizację instruktażu stanowiskowego przewidziano nie mniej niż 10 godzin dydaktycznych.

Zakres tematyczny instruktażu:

• Przygotowanie strażaka do wykonywania zadań
• Wykonywanie pracy na stanowisku pracy zgodnie z przepisami i zasadami BHP
• Bezpieczeństwo i higiena służby w strażnicach
• Bezpieczeństwo i higiena służby podczas działań ratowniczych, szkoleń i ćwiczeń pożarniczych

Instruktaż przeprowadzany jest w Twojej jednostce. Wykorzystaj ten czas na poznanie bazy technicznej i specyfiki służby. Instruktor będzie demonstrował sposób wykonywania poszczególnych zadań, następnie będziesz wykonywał to samo pod jego okiem. Jeżeli pomimo samodzielnego wykonania zadania, pojawia się wątpliwości poproś o dodatkowy czas na ćwiczenie.

Niebawem gdy ukończysz szkolenie podstawowe będziesz wyjeżdżał do działań ratowniczo-gaśniczych, dlatego już na etapie instruktażu stanowiskowego zdobywasz umiejętności, które pozwolą Ci zostać dobrym strażakiem-ratownikiem.

Od alarmu do powrotu do domu

Udział w akcji strażaka OSP rozpoczyna się od momentu uruchomienia syreny alarmowej lub innego sposobu alarmowania. Już niedługo planujemy opublikować artykuł, z ktorego dowiesz się jak wygląda alarmowanie strażaków OSP.

Niedługo doświadczysz co dzieje się w momencie gdy otrzymasz informacje o wezwaniu. W dużym skrócie – zostawiasz swoje obowiązki i szybko udajesz się do remizy.

Jeżeli nie zachowasz ostrożności na tym etapie, możesz ulec wypadkowi. Pamiętaj lepiej poćwiczyć szybkie ubieranie w ubranie specjalne niż przesadzać z prędkością podczas dojazdu. Na każdym etapie Twoich działań powinna towarzyszyć Ci maksyma:

• Dobry ratownik to żywy ratownik

Twoja akcja kończy się w momencie powrotu do domu. Jako strażacy OSP często śpieszymy się żeby wrócić do domu do rodziny i obowiązków, z których zostaliśmy wyrwani przez nagły alarm. W drodze do domu zachowaj skupienie. Pamiętaj, że po intensywnej akcji ratowniczo-gasniczej ważny jest odpoczynek.

Profilaktyka zdrowotna

W temacie BHP warto również zainteresować sie profilaktyką zdrowotną z uwzględnieniem profilaktyki antynowotworowej. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej polacamy obszerne opracowanie na stronie Droga Ratownika – NIE dla raka w straży!

Przykłady nieprzestrzegania zasad BHP

Poniżej przedstawiamy listę sytuacji, które może być potencjalnie niebezpieczna, unikaj ich w codziennym działaniu:

• Brak środków ochrony indywidualnej
• Praca w atmosferze niebezpiecznej bez sprzętu ochrony dróg oddechowych
• Niedostateczne zabezpieczenie terenu działań
• Brak zabezpieczenia przed upadkiem z wysokości
• Przebywanie w polu napiętej liny podczas pracy wyciągarki linowej
• Niewłaściwe zamocowanie sprzętu pożarniczego
• Niewłączenie czujnik bezruchu przed wejściem do atmosfery niebezpiecznej
• Brak zabezpieczeń przed zagrożeniami związanymi z działaniem prądu elektrycznego
• Podłączanie automatu oddechowego na długo przed wejściem do atmosfery niebezpiecznej
• Niewłaściwe założenie kominiarki (odkryte części)
• Nieprawidłowe używanie drabin
• Nieprawidłowe stosowanie środków gaśniczych w przypadku pożaru
• Usuwanie owadów błonkoskrzydłych bez odpowiedniego ubioru
• Używanie uszkodzonego sprzętu
• Przewożenie nieumocowanego sprzętu w kabinie załogi
• Jazda bez zapiętych pasów bezpieczeństwa
• Wyskakiwanie z pojazdu
• Niechlujnie założone środków ochrony indywidualnej np. rozsunięte ubranie specjalne, noszenie hełmu bez zapiętego paska
• Nieprzestrzeganie profilaktyki antynowotworowej
• Nieodpowiedni dobór sprzętu do działań np. rękawice techniczne używane w pożarze
• Brak zabezpieczania sprzętu podczas pracy na wysokości
• Rozwijanie linii wężowej przez drogę (gdy nie jest to konieczne)
• Stosowanie niewłaściwego rozmiaru środków ochrony indywidualnej
• Niestosowanie okularów ochronnych podczas działań medycznych

Checklista „Bezpieczny Strażak"

Jako strażak jesteś narażony na wiele niebezpieczeństw, poniżej prezentujemy checklistę, która pozwoli Ci zwiększyć Twoje bezpieczeństwo.

Środki Ochrony indywidualnej Stosuj odpowiednie środki ochrony indywidualnej. Zwróć uwagę na ich właściwe założenie. Zawsze zapinaj pasek podbródkowy hełmu. Używaj sprzętu o odpowiednim rozmiarze. Stosuj trudno palna bieliznę. Dbaj o czystość i stan techniczny sprzętu.

Transport Zapinaj pasy bezpieczeństwa. Nie wyskakuj z pojazdu. Wysiadając na drodze wysiadaj od strony pobocza. Umocuj sprzęt przewożony w kabinie. Podczas dojazdu skup się i pomyśl co może być Ci potrzebne, przejdź np. przez akronim SPOŁEM.

Miejsce działań Zabezpiecz i oznakuj teren działania. Zadbaj o swoją widoczność, w razie potrzeby załóż kamizelkę odblaskową. Odsuń osoby postronne. Zadbaj o właściwe ustawienie i zapewnij możliwość szybkiego odwrotu.

Sprzęt Poznaj bazę techniczną Twojej jednostki. Nie używaj uszkodzonego i niesprawnego sprzętu. Dobieraj sprzęt do charakteru działań. Nie używaj sprzętu spalinowego w zamkniętych pomieszczeniach bez stosowania środków ochrony dróg oddechowych.

Drogi oddechowe Używaj sprzętu ochrony dróg oddechowych. Nie naruszaj rezerwy powietrza – nie pracuj „na gwizdku". Oszczędzaj powietrze, podłącz automat oddechowy bezpośrednio przed wejściem do atmosfery niebezpiecznej.

Praca na wysokości Pracując na wysokości używaj sprzętu chroniącego przed upadkiem. Zadbaj o właściwe używanie drabin. Zabezpiecz sprzęt którego używasz. Dobieraj odpowiedni punkt mocowania.

Łączność i komunikacja Stosuj środki komunikacji radiowej. Naucz się obsługi radiotelefonu i skutecznej komunikacji. Bądź w kontakcie z innymi strażakami. Zwracaj uwagę gdy inny strażak nie zachowuje zasad BHP.

Profilaktyka zdrowotna Czyść i dezynfekuj środki ochrony indywidualnej. Stosuj rękawiczki nitrylowe. Zadbaj o profilaktykę antynowotworową. Uprawiaj sport i dbaj o zdrowe odżywianie.

Zachęcamy Cię do pobrania checklisty i umieszczenia w Twojej remizie lub w wozie bojowym. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiegoś istotnego punktu daj nam znać, a my rozbudujemy checklistę.

Checklista "Bezpieczny Strażak"

Podsumowanie

W 2021 roku ponad 160 strażaków ochotników uległo wypadkom. Prawie 90% związanych było z działaniami ratowniczo-gaśniczymi. Podczas akcji strażak narażony jest na wiele czynników niebezpiecznych, którym może zapobiegać poprzez zachowywanie przepisów BHP i doskonalenie swoich umiejętności.

Jeżeli artykuł wniósł coś pozytywnego do funkcjonowania Twojej jednostki udostępnij go dalej. Może ktoś jeszcze skorzysta z tych treści. Jeżeli masz coś do dodania lub chcesz o coś zapytać napisz do nas.