Zawody sportowo-pożarnicze OSP

Celem zawodów sportowo-pożarniczych OSP jest doskonalenie umiejętności obsługi sprzętu, popularyzacja zagadnień ochrony przeciwpożarowej, a także ocena stanu wyszkolenia pożarniczego. W regulaminie zawodów możemy przeczytać, że zawody są formą intensywnego szkolenia pożarniczego. W artykule znajdziesz więcej informacji o zawodach sportowo-pożarniczych jednostek OSP.

Zawodnicy

W zawodach biorą udział członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych. Zawody rozgrywane są w podziale na dwie grupy:

• Grupa "A" – męskie drużyny pożarnicze
• Grupa "C" – kobiece drużyny pożarnicze

Wiek zawodników

W zawodach mogą brać udział strażacy w wieku powyżej 16 lat. W przypadku zawodników niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców/opiekunów. Niektóre funkcje w drużynie wymagają ukończonych 18 lat tj. dowódca, mechanik, rozdzielaczowy.

Skład drużyny grupa "A"

Drużyna składa się z 9 osób. 8 zawodników oraz 1 zawodnika rezerwowego. Zawodnik rezerwowy nie jest obowiązkowy, ale zdecydowanie warto go powołać. Funkcje w drużynie przedstawiają się następująco:

• dowódca drużyny
• przodownik roty I
• pomocnik przodownika roty I
• przodownik roty II
• pomocnik przodownika roty II
• rozdzielaczowy
• łącznik
• mechanik
• zawodnik rezerwowy (nieobowiązkowo)

Skład drużyny grupa "C"

Drużyna składa się z 8 do 10 osób. 8 zawodniczek, 1 zawodniczki rezerwowej (nieobowiązkowo) oraz mężczyzny obsługujący motopompę (nieobowiązkowo). Funkcje w drużynie przedstawiają się następująco:

• dowódca drużyny
• przodownik roty I
• pomocnik przodownika roty I
• przodownik roty II
• pomocnik przodownika roty II
• rozdzielaczowy
• łącznik
• mechanik
• zawodniczka rezerwowa (nieobowiązkowo)
• obsługujący motopompę mężczyzna (nieobowiązkowo)

Oznaczenia zawodników

Startujący zawodnicy powinni posiadać odpowiednie oznaczenia funkcyjne. Tabela zawiera wykaz funkcji i oznaczeń zawodników:

Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011. Źródło: https://www.gov.pl/web/kgpsp/dokumenty-do-pobrania

Umundurowanie i uzbrojenie osobiste zawodnika

W skład umundurowania i uzbrojenia wchodzą następujące elementy:

• Hełm pożarniczy
• Umundurowanie (ubranie koszarowe, lub specjalnie uszyte kombinezony)
• Pas bojowy
• Obuwie obejmujące lub zakrywające kostki (przytwierdzone do podeszwy kolce, korki i metalowe szpilki nie są dozwolone)
• W przypadku kobiecych drużyn pożarniczych dopuszcza się hełmy i pasy "typu młodzieżowego"

Harmonogram rozgrywania zawodów

Zawody sportowo-pożarnicze OSP rozgrywane są na różnych szczeblach. Poniżej znajdziesz częstotliwość organizowania zawodów:

• gminne/gminne eliminacyjne – rozgrywane co roku
• powiatowe – rozgrywane co 2 lata
• wojewódzkie – rozgrywane co 4 lata (powinny odbyć się nie później niż 1 miesiąc przed zawodami krajowymi)
• krajowe – rozgrywane co 4 lata

Organizatorzy zawodów przekazują informację do PSP i Zarządów Oddziałów ZOSP RP nie później niż kwartał przed planowanym terminem.

Ćwiczenie bojowe

Ćwiczenie bojowe często nazywane "bojówką" to widowiskowa konkurencja. W dużym skrócie celem konkurencji jest strącenie pachołków i obrócenie/złamanie tarczy prądem wody. Cel trzeba zrealizować poprzez zassanie wody z zewnętrznego zbiornika, podanie jej na linię główną zakończoną rozdzielaczem, z którego wyprowadzone są dwie linie gaśnicze. Poniżej znajdziesz, krótkie omówienie zadań poszczególnych zawodników. Omówienie ma posłużyć zorientowaniu się w zadaniach poszczególnych zawodników, jego celem nie jest zastąpienie regulaminu. Szczegółowy przebieg ćwiczenia bojowego znajdziesz w tutaj.

Dowódca

Ćwiczenie rozpoczyna się od meldunku dowódcy o gotowości drużyny. Sędzia odbierający meldunek wydaje zgodę na rozpoczęcie ćwiczenia. Po otrzymaniu zgody następuje wydanie rozkazu przez dowódcę drużyny:

"stanowisko wodne przy zbiorniku, rozdzielacz na wysokości dwóch odcinków W-75, linie gaśnicze z dwóch odcinków W-52, rota I obrócenie lub złamanie tarczy, rota II przewrócenie pachołków, na linię startu w tył rozejść się"

Następnie sędzia startowy wydaje komendę do startu. Po wystartowaniu dowódca przemieszcza się na wysokość ustawienia rozdzielacza i kontroluje przebieg ćwiczenia.

Łącznik

Zadaniem łącznika jest budowa linii głównej (linii od nasady motopompy do rozdzielacza). Linie główną buduje we współpracy z rozdzielaczowym. Łącznik zabiera z podestu wąż W-75 unosi go i rozwija w kierunku natarcia. Jedną końcówkę podłącza do motopompy, z drugą końcówką biegnie w kierunku rozdzielcza, rozwijając wąż na całą długość. Następnie łączy końcówkę z odcinkiem W-75 rozwiniętym przez rozdzielaczowego. Łącznik pozostaje w pobliżu połączenia dwóch odcinków W-75.

Rozdzielaczowy

Zadaniem rozdzielaczowego jest budowa linii głównej. Rozdzielaczowy zabiera z podestu rozdzielacz oraz jeden odcinek węża W-75, następnie biegnie na wysokość końca pierwszego odcinka węża rozwijanego przez łącznika. Stawia rozdzielacz na ziemi i w kierunku natarcia rozwija zabrany z podestu odcinek. Zostawia jedną z końcówek na ziemi. Z druga końcówką i rozdzielaczem biegnie w miejsce linii orientacyjnego ustawienia rozdzielacza. Rozdzielaczowy ustawia rozdzielacz na ziemi za linią i łączy go z linią główną. Po wykonaniu tych czynności zgłasza gotowość i przystępuje do pracy na rozdzielaczu.

Mechanik

Mechanik uczestniczy w budowie linii ssawnej. Jego zadaniem jest przeniesienie smoka ssawnego i dwóch kluczy do łączników w miejsce łączenia smoka z pierwszym odcinkiem węża ssawnego. Mechanik czeka na odbiór smoka i przekazanie kluczy do łączników rocie budującej linie ssawną. Następnie przystępuje do obsługi motopompy.

Przodownik i pomocnik roty I

Rota I ma za zadanie zbudowanie pierwszej linii gaśniczej. Przodownik zabiera prądownicę i odcinek węża W-52 i udaje się na wysokość rozwinięcia pierwszego odcinka. Rozwija wąż w kierunku natarcia. Pozostawia jedną końcówkę na ziemi. Z drugą biegnie w kierunku natarcia i podłącza do prądownicy. Po rozwinięciu zajmuje stanowisko gaśnicze i zgłasza gotowość.

Pomocnik roty zabiera z podestu odcinek węża W-52. Biegnie na wysokość rozdzielacza. Następnie rozwija wąż i łączy jedną końcówkę do lewej nasady rozdzielacza. Z drugą końcówką biegnie w kierunku natarcia, rozwijając wąż na całą długość. Po rozwinięciu łączy z odcinkiem węża rozwiniętym przez przodownika roty. Po połączeniu zajmuje stanowisko za przodownikiem.

Zadaniem roty I jest obrócenie lub złamanie tarczy przy pomocy prądu wody.

Przodownik i pomocnik roty II

Rota II ma najwięcej pracy do wykonania. Jej zadaniem jest zbudowanie linii ssawnej i drugiej linii gaśniczej. Po zbudowaniu linii ssawnej i zanurzeniu jej w wodzie, przystępuje do zbudowania drugiej linii gaśniczej. Linie gaśniczą buduje analogicznie do roty I. Po zbudowaniu linii gaśniczej zadaniem przodownika jest strącenie czterech pachołków. Pomocnik ma za zadanie podtrzymywać linię gaśniczą w odległości do 3 kroków za przodownikiem.

Schemat ćwiczenia bojowego

Dla zobrazowania ćwiczenie bojowego w regulaminie został umieszczony odpowiedni schemat.

Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011. Źródło: https://www.gov.pl/web/kgpsp/dokumenty-do-pobrania

Wymagany sprzęt

Poza odpowiednim terenem do treningów, potrzebny będzie następujący sprzęt:

Sprzęt	Liczba sztuk
Zbiornik wodny stosowany w pożarnictwie lub o podobnych parametrach	1
Podest drewniany o wymiarach 2 x 2 m i wysokości do 10 cm	1
Pachołki drogowe ustawione na stabilnych podstawach. Wymiary podstaw wynoszą 30 x 30 cm, a ich wysokości wynoszą odpowiednio: nr 1 – 60 cm, nr 2 – 100 cm, nr 3 – 40 cm, nr 4 – 120 cm	4
Tarcza obrotowa lub łamana o średnicy 15 cm, środek tarczy na wysokości 150 cm	1
Motopompa	1
Wąż ssawny 110, nie krótszy niż 2,4 m z łącznikami	2
Wąż tłoczny W-75, długość 20 m ± 0,5 m – zwinięty w krąg podwójny	2
Wąż tłoczny W-52, długość 20 m ± 0,5 m – zwinięty w krąg podwójny	4
Prądownica zwykła, wewnętrzna średnica pyszczka 12 ÷ 12,5 mm	2
Rozdzielacz	1
Smok ssawny kompletny	1
Klucz do łączników	2

Podczas zawodów organizator zapewnia: zbiornik, podest, pachołki i tarczę obrotową. Za zapewnienie pozostałego sprzętu odpowiedzialna jest startująca drużyna.

Sztafeta pożarnicza z przeszkodami

Każdy zawodnik ma do pokonania dystans 50 m. Pierwszy zawodnik rozpoczyna bieg z prądownicą, którą przekazywana jest kolejnym zawodnikom aż do pokonania całego dystansu. Przekazanie prądownicy powinno nastąpić w strefie zmiany (w przeciwnym wypadku naliczane są punkty karne). Każdy z zawodników poza pokonaniem dystansu 50 m ma do wykonanie zadanie. Tabela przedstawia rodzaj zadania na odcinkach toru:

Odcinek toru	Zadanie
I	Podłączenie odcinka W-75 do nasady wejściowej rozdzielacza
II	Pokonanie płotka lekkoatletycznego
III	Przeskoczenie 2 metrowego rowu
IV	Slalom pomiędzy trzema tyczkami oddalonymi od siebie o 1 metr
V	Pokonanie równoważni o wymiarach 6 m x 20 cm (szerokość) x 60 cm (wysokość)
VI	Pokonanie drewnianej ściany o wymiarach 1,5 m x 1,5 m. W biegu sztafetowym dla grupy "C" zamiast ściany do pokonania jest kolejny płotek lekkoatletyczny
VII	Podłączenie odcinka W-52 to wyjścia rozdzielcza i podłączenie prądownicy do węza (dowolna kolejność). Prądownice z wężem można podłączyć w biegu, należy to zrobić przed przekroczeniem linii mety

Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011. Źródło: https://www.gov.pl/web/kgpsp/dokumenty-do-pobrania

Wymagany sprzęt

Oprócz odpowiedniej bieżni do treningów sztafety potrzebny będzie następujący sprzęt:

• prądownica (spełniająca rolę pałeczki sztafetowej), długość 25–30 cm – 1 sztuka
• rozdzielacz – 2 sztuki
• wąż tłoczny W-75 o długości 20 ± 0,5 m – 1 sztuka
• wąż tłoczny W-52 o długości 20 m ± 0,5 m – 1 sztuka
• płotek lekkoatletyczny o wysokości 76 cm
• rów – wyznaczony poprzecznymi liniami na torze biegu o szerokości 2 m
• tyczki – mocowane na trwałe z podstawą, 3 szt. o wysokości 1,7 m, podstawa tyczki o średnicy 30 cm
• równoważnia o długości 6 m, szerokości 20 cm i wysokości 60 cm
• ściana o wysokości 1,5 m i szerokości 1,5 m, wykonana z gładkich desek o grubości 4 cm, podtrzymywana bocznymi podporami

Podczas zawodów organizator zapewnia: płotek, rów, tyczki, równoważnie i ścianę. Za zapewnienie pozostałego sprzętu odpowiedzialna jest startująca drużyna.

Punkty karne

W każdej z konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów karnych. Punkty karne przyznawane są za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem. 1 punkt równy jest 1 sekundzie. Uzyskując nawet najlepszy czas, możemy dostać kilkadziesiąt punktów karnych i nie zająć wymarzonego miejsca. W celu uniknięcia punktów karnych należy trenować zgodnie z wytycznymi w regulaminie, utrwalenie błędnych nawyków będzie trudne do naprawienia. W arkuszu oceny znajdziesz wyszczególnione punkty karne:

Arkusz oceny ćwiczenia bojowego – regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP OSP-1/2011. Źródło: https://www.gov.pl/web/kgpsp/dokumenty-do-pobrania

Arkusz oceny sztafety pożarniczej – regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP OSP-1/2011. Źródło: https://www.gov.pl/web/kgpsp/dokumenty-do-pobrania

Wynik końcowy

Wynik to suma uzyskanych czasów w ćwiczeniu bojowym i sztafecie pożarniczej (z uwzględnieniem punktów karnych). Im mniejsza liczba punktów tym wyższe miejsce. Jeżeli kilka drużyn uzyska taką samą liczbę punktów o lokacie decyduje wynik ćwiczenia bojowego.

Analiza wyników

Co 4 lata organizowane są krajowe zawody sportowo-pożarnicze OSP. Uzyskiwane czasy podczas zawodów krajowych robią wrażenie. Najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 51 s. Poniżej przygotowaliśmy zestawienie najlepszych wyników osiąganych na zawodach krajowych. Znajomość czasów jakie uzyskują najlepsze jednostki w Polsce będzie dobrym punktem odniesienia.

	Ćwiczenie bojowe	Sztafeta	Wynik końcowy
XV Krajowe zawody (2019)	29,97	53,93	83,90
XIV Krajowe zawody (2015)	33,39	55,14	88,53

Źródło: https://www.zosprp.pl

Regulamin zawodów

Najnowszą wersję regulaminu znajdziesz tutaj. Jest to wersja z 2011 roku. Przed zawodami krajowymi w 2019 roku kolegium sędziów zawodów strażackich ZOSP RP przygotowało uściślenia do regulaminu. Celem dokumentu jest zapewnienie jednolitej interpretacji regulaminu na wszystkich szczeblach zawodów. Uściślenie możesz znaleźć tutaj.

Pytania i odpowiedzi

Poniżej przedstawiamy pytania i odpowiedzi związane z tematem artykułu. Jeżeli nie znajdziesz odpowiedzi na nurtujące Cię kwestie skontaktuj się z nami, spróbujemy pomóc.

Czy można zorganizować dodatkowe zawody nie ujęte w harmonogramie?

Tak, regulamin zawodów umożliwia organizację dodatkowych zawodów, takich jak memoriały, puchary czy liga. Tego typu zawody nie są zawodami eliminacyjnymi.

Jak wygląda sposób kwalifikacji drużyn do zawodów?

• W zawodach gminnych do startu dopuszcza się wszystkie drużyny działające na tym terenie.
• Do zawodów powiatowych kwalifikują się:
  • zwycięzcy poprzednich zawodów powiatowych
  • zwycięzcy zawodów gminnych eliminacyjnych
• Do zawodów wojewódzkich kwalifikują się:
  • zwycięzcy poprzednich zawodów wojewódzkich
  • zwycięzcy zawodów powiatowych eliminacyjnych
• Do zawodów krajowych kwalifikują się:
  • trzy pierwsze drużyny poprzednich zawodów krajowych
  • zwycięzcy zawodów wojewódzkich
• W przypadku zbieżności dwóch warunków, do zawodów kwalifikuje się drużynę następną z zawodów niższego szczebla.
• Do zawodów pucharowych, memoriałowych i innych zespoły kwalifikowane są według zasad określonych przez organizatora zawodów.

UWAGA: Organizator może dodatkowo dopuścić do startu w zawodach drużyny, które w zawodach niższego szczebla zajęły II lub III miejsca w swoich grupach.

Źródło: Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011. https://www.gov.pl/web/kgpsp/dokumenty-do-pobrania

Podsumowanie

Zawody sportowo-pożarnicze OSP to jedna z wielu aktywności podejmowanych przez strażaków. Zawody możemy traktować jako rozrywkę i integrację, ale także jako formę doskonalenia. Ćwiczenie bojowej jest w pewnej części podobne do rozwinięć spotykanych podczas pożarów. Udział i treningi do zawodów sportowo-pożarniczych z pewnością mogą być dobrą formą przygotowania do działań ratowniczo-gaśniczych. Jeżeli dobrze opanowaliście tego typu zawody, zachęcamy do rozpoczęcia przygody z zawodami według regulaminu CTIF.

Jeżeli artykuł wniósł coś pozytywnego do funkcjonowania Twojej jednostki udostępnij go dalej. Może ktoś jeszcze skorzysta z tych treści. Jeżeli masz coś do dodania lub chcesz o coś zapytać napisz do nas.